อ่านข่าวชาวสวนลิ้นจี่ประท้วงขอลาออกจากการเป็นคนไทยด้วยการคืนบัตรประชาชนให้กับรัฐบาลแล้ว ความรู้สึกแวบแรกเลยคือ สมเพช ทั้งไม่น่าสงสารและไม่น่าเห็นใจเลยแม้แต่น้อย ผมมักจะยืนยันอยู่อย่างนี้เสมอมาเมื่อพบเจอข่าวทำนองเกษตรกรประท้วงเรื่องผลผลิตตกต่ำ เหตุเพราะพวกเค้าอยู่ในจุดที่จะเรียกได้ว่าสามารถพึ่งตนเองได้แล้วแต่กลับไม่ทำ เดาเอาจากว่าอย่างน้อยก็ยังมีที่ดินเพาะปลูกจะเช่าหรือจะของตัวเองก็แล้วแต่ ถ้าถึงขนาดทำสวนตามระบบทุนนิยมได้ก็เชื่อว่ามีพื้นที่เพาะปลูกไม่ต่ำกว่าสิบไร่แน่นอน

ถ้าลองย้อนไปดู ความลี้ลับของนิยามเศรษฐกิจพอเพียง `วิดีโอพึ่งตนเองฉบับสมบูรณ์` แล้วจะเห็นภาพของเกตรกรเหมือนกับนายแดงคอตกอยู่เสมอๆ ข้อมูลเหล่านี้เข้าถึงประชาชนคนไทยจำนวนมากที่มีโทรทัศน์กับเกือบจะทุกครัวเรือนถ้าจำไม่ผิดน่าจะไม่ต่ำกว่า 90% ของครัวเรื่อนเลยทีเดียวที่มีโทรทัศน์ดู แต่น่าเสียดายที่บางครั้งโฆษณากันน้อยไปหน่อย ถ้ามีอยู่ทุกวันแบบข่าวพระราชสำนักได้ก็คงจะดี

เอาเถอะถึงแม้ว่าหลายคนจะได้ดูมันไปแล้ว แต่มีกี่คนเล่าที่จะเชื่อว่าแนวทางพึ่งตนเองแบบนี้นั้นทำได้จริงและสามารถรวยได้ในทางปฏิบัติ เพราะทุกวันนี้เราเห็นแต่นายทุนรวย เราจึงปฏิบัติตัวตามนายทุนกัน แต่ทำไมเราเจ๊ง แต่ภาพอีกด้านหนึ่งนั้นสามารถพบเห็นได้บ้างเล็กน้อยตามทีวีบูรพา ดังนั้นแล้วภาพโฆณาเหล่านั้นจึงดูเหมือนความเพ้อฝันที่ทฤษฎีไม่สามารถเป็นได้อย่างปฏิบัติเพราะของจริงมีให้เห็นน้อยเหลือทน

สุดท้ายต้องรอเวลาปรับตัว ยุคปฏิวัติเกษตรกรรมผ่านมาเป็นร้อยปีแล้ว อาจต้องรออีกหลายชั่วอายุคนเช่นกัน กว่าจะปรับตัวกลับสู่จุดสมดุลอีกครั้ง ไม่แน่อาจจะไปถึงเวลาที่เราขุดเผือก ขุดมัน กินประทังชีวิตกันแล้วก็ได้เราถึงจะคิดกันออก