ได้อ่านบทความนี้จากหน้า wall ของ พระไพศาล วิสาโล - Phra Paisal Visalo ชอบมาก แม้ว่าจะเคยสอนนำทางให้รู้จักตัวเองด้วยการบอกความรู้สึกตัวเองออกมา แต่พอได้อ่านบทความนี้ก็เลยเก็บทริกเล็กๆ มาใช้กับนำทางเพิ่ม และมันก็เยี่ยมยอดจริงๆ ไปอ่านบทความต้นฉบับกันก่อน

มีแม่คนหนึ่งเล่าให้ฟังว่า วันหนึ่งลูกซึ่งอายุแค่ ๔ ขวบ ไม่พอใจย่ามาก ที่เอาดอกไม้กระดาษของตัวเองมาผสมกัน แทนที่จะแยกคนละสี แม่อาสาว่าจะช่วยแยกให้ แต่ลูกก็ไม่ยอม ยืนยันจะให้ย่าทำให้เหมือนเดิม

ปกติคนเป็นแม่ ถ้ารู้ว่าลูกโกรธย่า แม่ก็จะบอกว่า อย่าโกรธย่านะลูก มันไม่ดี แต่แม่คนนี้ไม่ทำอย่างนั้น แม่ถามว่า

"ลูกโกรธย่ามากใช่ไหมที่มาทำของลูกเสีย ไหนลูกบอกแม่ซิ ว่าลูกโกรธย่าแค่ไหน เท่านี้หรือ"

แล้วแม่ก็กางมือออกเล็กน้อย เด็กยังเงียบ แม่จึงกางมือใหญ่กว้างแบบเท่าฟ้า คราวนี้ลูกกางมือออกเท่าฟ้าเหมือนแม่ แสดงว่าลูกโกรธย่าเท่าฟ้า แถมยังบอกแม่ให้ไปบอกย่าด้วยว่าลูกโกรธย่าตั้งเท่านี้ ถ้าเป็นแม่ทั่วไปก็ต้องตกใจที่ลูกโกรธย่าเท่าฟ้า แต่แม่ไม่ตระหนก แม่บอกลูกว่า ได้เลยลูก แม่จะไปบอกย่าให้ พูดแค่นี้ ลูกก็เดินจากไปราวกับไม่มีอะไรเกิดขึ้น

แม่ไม่ได้สอนลูกให้ต้านกิเลส หรือให้กดข่มความโกรธ แต่แม่ทำหน้าที่เป็นกระจกสะท้อนให้ลูกเห็น ว่าตัวเองมีความโกรธแค่ไหน พอเด็กเห็นปุ๊บ สติเกิดขึ้น ความโกรธก็ค่อยๆ หายไป

แม่คนหนึ่งก็เล่าคล้าย ๆ กัน ลูกชื่อน้องเพลง อายุแค่ ๓ ขวบครึ่ง เสียใจเพราะกบตาย ร้องไห้ไม่หยุด ทีแรกแม่ก็ใช้วิธีปลอบใจ แต่พูดอย่างไรก็ไม่ได้ผล แม่เลยเปลี่ยนวิธีใหม่ โดยทำหน้าที่สะท้อนความรู้สึกของลูก แม่พูดกับลูกว่า

"น้องเพลงเสียใจที่กบตายใช่ไหม?"

น้องเพลงก็พยักหน้า เสร็จแล้วแม่ก็นั่งอยู่ข้างๆ กับลูกเงียบๆ ไม่ได้บอกลูกเลย ว่าอย่าเสียใจนะลูก มันเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ถ้าพูดอย่างนั้นเด็กไม่รู้เรื่องนะ แม่เพียงแต่ให้เด็กรับรู้ความรู้สึกของเขาโดยที่แม่เป็นตัวสะท้อน พอแม่พูดอย่างนี้ เด็กก็เห็นความรู้สึกของตัวว่ากำลังเสียใจที่กบตาย ความรู้สึกตัวก็เกิดขึ้น พอความรู้สึกตัวเกิดขึ้น ความเสียใจก็ค่อย ๆ หายไป

แม่กำลังสอนลูกให้รู้ทันกิเลส ให้รู้ทัน อารมณ์อกุศล นี่ก็เป็นวิธีการแบบพุทธ ส่วนใหญ่เราจะใช้วิธีการสอนให้เด็กต้านกิเลส ซึ่งก็ดีอยู่ แต่ว่ามันไม่ใช่เป็นวิธีเดียวที่ใช้ได้ ยังมีวิธีอื่นคือการทำให้เด็กรู้ตัว

พระไพศาล วิสาโล

อ่านแล้วไม่เพียงแต่กด like เมื่อเห็นว่าดีก็ต้องนำมาใช้จึงจะเกิดประโยชน์

เรื่องหนึ่งในวันนี้ นำทางเอาขวดน้ำสีแดงไปส่องกับแดดที่หน้าประตูบ้านซึ่งปิดแต่ประตูมุ้งลวดอยู่ นำทางอยากให้แม่ดูว่าสีแดงผสมกับสีขาว (หรือแดด) แล้วกลายเป็นสีชมพู ก็ไม่ชมพูหรอก แดดไม่ใช่สีขาวนี่นะ แต่เด็กก็พยายามหามุม เอียงขวดไปมา จะให้มองเห็นสีชมพูให้ได้ แล้วพอเจอองศาหนึ่งที่ตัวเองคิดว่าเห็นสีแดงมันอ่อนลงก็เลยเรียกให้แม่ให้ป๊าดู แต่ป๊าก็นั่งอยู่ด้านในซึ่งมองไม่เห็นถึงประตู นำทางเลยทำใหม่อีกรอบ ก็พิงประตู หมุนขวดหามุมสีชมพู แต่ตัวก็เบียดมุ้งลวดมากไปหน่อย พอป๊าเห็นเข้าก็เลยบอกให้ออกมา เดี๋ยวมุ้งลวดมันจะขาด นำทางก็เลยไม่พอใจ เพราะลูกกำลังพูดเรื่องผสมสีให้ฟังอยู่ พยายามหามุมและอธิบายทฤษฎีของตัวเองให้ฟัง ปากก็พูดไป มือก็หมุนขวดไป ตัวก็เบียดมุ้งลวดไป พอโดนขัดจังหวะระหว่างพูด แถมบอกให้เลิกทำอีกเลยหงุดหงิดขัดใจ ร้องด้วยความไม่พอใจ ส่วนป๊าก็ยังคงจะพูดเรื่องมุ้งลวดต่อไป แม่เลยบอกให้หยุดแล้วแยกกันก่อน

รอสักพักพอนำทางเริ่มเบาลง แม่ก็เรียกนำทางเข้ากอด

แม่ : โมโหที่ป๊าพูดแทรกใช่มั้ย
นำทาง : ลูกพูดอยู่
แม่ : โมโหแค่ไหน แค่นี้มั้ย (ทำมือสองข้างกางออกเท่าขนาดลำตัว)
นำทาง : (ยังไม่ตอบ ยังร้องอยู่)
แม่ : มากกว่านี้หรือน้อยกว่านี้ ทำมือให้แม่ดูสิว่าโมโหป๊าแค่ไหน
นำทาง : (ทำมือกางออกสุดแขนทั้ง 2 ข้าง ^^")
แม่ : เท่านี้เลยหรอ (หันไปถามป๊า) แล้วป๊าล่ะ กลัวมุ้งลวดขาดแค่ไหน
ป๊า : ไม่มาก แต่กรอบอลูมิเนียมมันจะพัง
แม่ : อ๋อ ถ้าพังแล้วก็ต้องเสียเงินทำใหม่ใช่มั้ย
นำทาง : ลูกโมโหเท่านี้ (กางมือออกสุดแขนอีกรอบ แต่ไม่ร้องไห้แล้ว)
แม่ : (เห็นเงียบและพร้อมรับฟังแล้วเลยพูดต่อ) หรอ แล้วรู้หรือยังว่าทำไมป๊าถึงกลัวมุ้งลวดพัง
นำทาง : (พยักหน้า)
แม่ : เราทำให้ของเสียหายไม่ได้ใช่มั้ย ถ้าเสียแล้วจะต้องเสียเงินทำใหม่ เราถึงไม่ควรทำใช่มั้ย ป๊าเห็นลูกดันมุ้งลวดก็เลยบอกให้ออกมา
นำทาง : (นิ่งเงียบรับฟัง)
แม่ : (เข้าใจกันดีแล้วก็ไม่ต้องมากความ เปลี่ยนเรื่องให้อารมณ์ดีกัน) แล้วหิวหรือยังลูก หิวแค่ไหน ทำมือให้ดูสิ
นำทาง : แค่นี้ (ทำมือเล็กๆ) ลูกกินขนมปังแซนด์วิชสลัดใส่ไข่ไปแล้ว
แม่ : เลยไม่ค่อยหิวแล้วใช่มั้ย
นำทาง : ตอนแรกหิวเท่านี้ (ทำมือกว้าง) แล้วพอกินแล้วก็เล็กลงๆ (ทำมือค่อยๆ ขยับหดเข้ามาหากัน)

แล้วทีนี้ก็นั่งทำมือกางเข้ากางออกบอกเรื่องนั้นเรื่องนี้อยู่อีกสักพักกว่าจะเลิก แล้วตอนเย็นก็มีไม่พอใจอะไรซักอย่างอีกรอบแม่ก็ให้ทำมืออีก นำทางก็กางออกให้ดู แล้วก็เลิกโวยวายไป ... เจ๋งอะ!

กราบขอบคุณพระอาจารย์ไพศาลค่ะ (-/|\-)