เรื่องนี้เคยคุยกันในวงเล็กๆ กับแม่ๆ บ้านลูกหมูฯ เมื่อนานมาแล้ว ตอนนั้นคุยให้แม่ๆ อ่านแล้วก็กะว่าจะมาเขียนลงเว็บนำทางด้วย แต่ก็รอเวลาบ่มเพาะ(ความอยากเขียน)อีกนิด (ซึ่งไปๆ มาๆ ก็ไม่นิดเลย ผ่านมาเป็นปีหรือปีๆ แล้ว *0*) พอดีตอนนี้สบโอกาสเพราะน้าหลานที่เจอกันวันแรกๆ ก็ in love กันดีๆ อยู่ไปมาก็มีฉากง้องแง้งเงี้ยวง้าวกันบ้าง คุณน้าไม่ค่อยเข้าใจคุณหลาน คุณหลานไม่สบอารมณ์ที่คุณน้าตอบสนองไม่ได้ดั่งใจ คุณแม่นั่งดูคุณน้าคุณหลานหาทางจัดการกันเอง กลายเป็นคุณแม่โดนคุณน้าบ่นว่า "ไม่ค่อยดุลูกจริงๆ จังๆ เลย"

นอกจากน้าแล้ว เพื่อนน้าก็ชวนให้แม่กับลูกปวดหัวไปอีก เวลานำทางเกิดงอแงหรือมีอาการอะไรขึ้นมา ก็จะยิ่งยั่วยวนกวนโมโหหรือทำล้อเลียนเด็กอีก เพื่อนน้าทำด้วยเหตุผลประมาณว่า "หนามยอกเอาหนามบ่ง" หรือ ทำให้เด็กรู้ว่า "เอ็งทำได้ข้าก็ทำได้" อะไรแบบนั้นหนะ แบบว่าแม่ปวดหัวตื้อเลย แต่ไม่ถือสา ก็คนไม่มีลูกและยังไม่คิดจะมีหนะนะ หวังแต่ว่า เมื่อน้าๆ จะมีลูกกันแล้ว คงจะศึกษาการเลี้ยงเด็กและคิดวิธีที่ดีกว่านี้ได้ละกัน

ปกติก็ไม่ใช่ว่าจะไม่ดุลูกเลยหรอกนะ ไม่มีทางหรอก แม่ก็มีอารมณ์เสีย อารมณ์แปรปรวน หรือแม้แต่อารมณ์ธรรมดาแต่เป็นเรื่องที่ต้องพูดกันจริงจังมันก็มี คนธรรมดาทั้งแม่ทั้งลูกนี่ จะให้ไม่มีเรื่องต้องดุต้องว่ากันเลยก็คงไม่ใช่แล้ว เพียงแต่วิธีการพูด คำที่ใช้พูด เวลาที่จะพูด มันก็ต่างกันไปตามเนื้อเรื่องและอารมณ์ ในยามปกติจะพูดอะไรกับลูกจะระวังและคิดให้มาก มันก็ไม่ใช่ว่าต้องหยุดคิดนานหรืออะไรอย่างนั้น คนเราพอฝึกบ่อยๆ เข้ามันก็จะพัฒนาขึ้นเอง ฝึกการพูด ฝึกหาทางจัดการกับลูก แล้วมันก็จะดีขึ้นๆ เวลาที่ไม่มีอะไรบางทีก็คิดนะ แบบว่าสมมติเหตุการณ์เอาเองในใจแล้วคิดหาทางแก้ไข คิดบ่อยจนติดเป็นนิสัยหนะแหละ กับลูกนี่จะคิดมาก จะดุจะว่าหรือแม้แต่จะชมก็ยังคิดเลยแน่ะ (เลี้ยงลูกไม่ง่ายแค่ให้อยู่ได้ไปวันๆ นะจ๊ะ) ส่วนยามที่อารมณ์ไม่ปกติ ... สมองมันก็คิดนะ แต่ปากไม่ทำตาม 555 (อันนี้ขอคิดเข้าข้างตัวเองว่ามันก็ไม่บ่อยจนเกินไป เป็นแค่บางเดือนเท่านั้นเองหนะ แม้ว่าเป็นแล้วจะอย่างแรงก็ตาม - -!)

ทีนี้ เวลาจะดุจะอะไรขึ้นมา หลักๆ แล้วแม่ก็จะต้องบอกให้ลูกรู้ว่าแม่รู้สึกอย่างไรกับการกระทำนี้ของหนู สำคัญมาก เพราะเป็นการทำให้เค้ารู้ความรู้สึกเราแล้วจะได้รู้จักคิดถึงความรู้สึกของคนอื่น และเป็นตัวอย่างให้เค้ารู้จักตัวเองด้วย

บางเรื่องที่เล็กน้อย เค้าอาจจะยังไม่รู้ แสดงออกได้ไม่เหมาะสม พฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ที่ไม่อยากให้ทำ แม่จะพยายามเลี่ยงที่จะใช้ "อย่า..." "ห้าม..." แต่จะบอกไปเลยว่าควรทำอย่างไร เช่น จับเบาๆ ลูก, ใช้มือลูก (แทนที่จะพูดว่า อย่าตี, อย่าใช้เท้า เพราะเด็กจะได้ยินแต่หลังคำว่า 'อย่า' หละ) ถ้าจะห้าม (ซึ่งจะกลายเป็นยิ่งยุเนี่ย) บอกให้ทำไปเลยดีกว่า แบบพูดเรียบๆ กระตุ้นเตือนสติ บางทีลูกเล่นคึกๆ ก็อาจเผลอลืมเท่านั้นแหละ จะได้ไม่เป็นการบอกลูกกลายๆ ว่าลูกนิสัยไม่ดีแบบนั้นด้วย

หากเป็นเรื่องที่จริงจังแต่ไม่คอขาดบาดตายที่จะต้องสั่งลูกเดี๋ยวนั้น เช่น นิสัยบางอย่างที่เค้าทำกับคนอื่นแล้วคนอื่นอาจไม่พอใจ มันไม่ดี ไม่ควรทำ ต้องพูดคุยปรับเปลี่ยนกัน อย่างเช่น นำทางจะชอบเรียกทุกคนที่อยู่ด้วยกันขณะนั้นๆ ให้มองและฟังสิ่งที่เค้าพูดหรือชี้ให้ดู กับแม่ก็ไม่เท่าไหร่เพราะว่าชินๆ และยินดีโต้ตอบกับลูกเสมอ แต่ก็มีบางทีอย่างตอนกำลังโทรศัพท์ หรือคุยกับคนอื่นอยู่ก่อน ซึ่งลูกก็ไม่สนใจหรอกรู้แต่ว่าจะคุยให้แม่ฟังและแม่ต้องตอบโต้ด้วย ทีนี้กับคนอื่นเนี่ยยิ่งแล้วใหญ่ อย่างน้าโบว์หรือเพื่อนแม่เพื่อนน้าหรือใครๆ นำทางก็จะเรียกจะคุยด้วยแบบเดียวกัน และชอบพูดตั้งแต่ต้นจนจบให้ทุกคนฟังเหมือนๆ กันคนละรอบ หรือถ้าจะรอบเดียวก็จะเรียกทุกคนให้ต้องมองพร้อมกัน ทิศทางเดียวกัน แบบว่าเอาเป๊ะๆ เลยทีเดียว ซึ่งมันก็ลำบากสำหรับคนอื่นนะ หรือบางทีคนอื่นเค้าคุยกันอยู่ไม่พร้อมฟัง เด็กก็มักรอไม่ค่อยเป็น อารมณ์อยากพูดอยากเล่าเต็มแก่ ถ้าผ่านตอนนี้ไปจะหมดฟีลอะไรแบบนั้นเลย อันนี้มันก็ไม่สมควรละ ก็ต้องบอกต้องสอนกัน ในขณะที่เกิดเหตุมีพฤติกรรมนั้นขึ้นมาแม่ก็พูดบ้างบางครั้งดูตามสถานการณ์และอารมณ์ลูกว่าโอเคไหม ถ้าโอเคก็เตือนว่าคนอื่นไม่สะดวก ให้ลูกรอก่อน ถ้าไม่โอเค พูดไปจะยิ่งเป็นเรื่อง เดี๋ยวจะพาลป่วนไปกันใหญ่ แม่ก็จะแค่ดึงลูกออกมาจากเหตุการณ์นั้นก่อน เบี่ยงเบนความสนใจไปเรื่องอื่น แล้วก็มานั่งคุยกันจริงจังทีหลัง อธิบายว่าตอนนั้นใครทำอะไร ทำไมเค้าถึงตอบสนองหนูไม่ได้ แล้วต่อไปหนูควรทำอย่างไร เรื่องอื่นๆ ก็เหมือนกัน หากไม่เหมาะที่จะพูดเลย อารมณ์ลูกไม่ได้หรืออะไรก็ตาม พักไว้ก่อนได้ ไม่ต้องรีบจัดการทันทีหรอก เพราะมันจะกลายเป็นการดุการบ่นที่ไม่เข้าหัวลูกเปล่าๆ

การว่าลูกซ้ำๆ ก็ไม่ช่วยอะไรเหมือนกัน จะกลายเป็นการยิ่งย้ำให้ลูกเป็นแบบนั้นซะมากกว่า หลายคนชอบบ่นว่าลูกซน ลูกดื้อ ลูกไม่มีเหตุผล ลูกไม่ได้เรื่อง ลูกไม่เก่งนั่นนี่ ฯลฯ ก็ไม่เข้าใจว่าจะพูดทำไมนักหนา จะไปบอกให้ลูกยิ่งเป็นไม่หายทำไม จะปรับจะเปลี่ยนยังไงก็ทำไป ตอกย้ำลูกแบบนี้ไม่ช่วยอะไรเลยยย สำหรับแม่แล้ว มันเป็นเรื่องเลวร้ายอันดับต้นๆ ในการเลี้ยงเด็กทีเดียว เด็กจะฟัง จำ และบอกตัวเองว่าเค้าเป็นแบบนั้น ยิ่งว่าโง่ เค้าก็ยิ่งโง่ ยิ่งว่าซน เค้าก็ยิ่งซน คนรอบตัวมองเค้าว่าเป็นแบบไหน เด็กก็มีแนวโน้มที่จะเป็นไปตามนั้นมากขึ้นๆ บางทีแม้ไม่ได้กรอกหูเด็กตรงๆ มากนัก แต่แค่เรารู้สึกว่าเค้าเป็นแบบนั้น ยิ่งคิดยิ่งย้ำ เค้าก็ยิ่งเป็นแบบนั้น เพราะพฤติกรรมของเราต่อเค้าก็จะสื่อความรู้สึกนั้นๆ ออกมาไปด้วย เราจะกระทำต่อเค้าด้วยความรู้สึกแบบที่เราคิดเรามองว่าเค้าเป็นอย่างไร ดังนั้น พ่อแม่และคนใกล้ชิดก็ต้องหัดมองเด็กในแง่บวกให้มากหน่อย อย่างน้อยก็พยายามคิดถึงข้อดีของลูกบ่อยๆ แล้วกัน ไม่ใช่จะกลัวแต่ลูกจะทำนิสัยที่ไม่ดีอย่างเดียว

เวลาเตือนหรือสอนอะไรลูก แม่จะพูดให้กำลังใจและส่งเสริมลูกไปด้วย มิใช่จะตั้งหน้าตั้งตาสั่งสอนอย่างเดียว และพยายามไม่ให้ยาวเกินไป เอาแบบตรงประเด็น กระชับ พูดด้วยน้ำเสียงธรรมดา เด็กจะได้จำได้ บ่นยาวไปเด็กเลิกสนใจฟังซะก่อนนะ เหมือนเสียงนกกาผ่านหูไปไม่ได้เข้าหัวเลย

ชักจะยาวไปแล้ว ไว้ค่อยต่อดีกว่า เดี๋ยวจะกลายเป็นบ่นไม่เข้าหัวคนอ่าน :P