เลี้ยงลูกเนี่ยไม่ง่ายอย่างที่คิด และยากกว่าที่คิดเยอะมากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ (ถ้าเลี้ยงลูกเอง) ทำอะไร พูดอะไร ก็ต้องคิดให้ดีก่อน กระทั่งจะชมลูกยังต้องคิดก่อนเลยหนะ (หรือแม่คนนี้จะมากไปเอง?)

การชื่นชม ให้กำลังใจ โดยตัวมันเองแล้วมันเป็นสิ่งดีแน่ๆ เพียงแต่ ไหนๆ จะชมแล้วก็ชมให้มีค่า ซื่อตรง คู่ควร และเอื้อต่อการพัฒนาสิ่งดีงามนั้นๆ ของผู้ถูกชมอีกก็คงดีไม่น้อย

กับเด็กเล็กๆ การถูกชมเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นบ่อย ทำนั่นได้ก็เก่ง ทำนี่ได้ก็เก่ง อะไรก็น่ารักน่าเอ็นดู เป็นความสามารถใหม่ๆ ให้น่าปลื้มทั้งนั้น ก็จริงหละสำหรับพ่อแม่ ปู่ย่าตายาย และญาติพี่น้อง รวมถึงผู้พบเห็นทั่วไป เด็กๆ ก็เลยได้รับคำชมบ่อยๆ และส่วนมากก็คงไม่พ้น "เก่ง" หรือเด็กที่หน้าตาน่าเอ็นดูก็จะ "สวย" "หล่อ" แต่แม่บ้านนี้ก็กบฏอีกตามเคย :P ไม่ชอบชมว่า เก่ง, สวย รู้สึกว่ามันแห้งแล้งไปหน่อย และบางอย่างมันก็ไม่ใช่ว่าเก่งผิดเพื่อนอะไรที่จะต้องบอกว่า "เก่ง" ก็พัฒนาการตามสมควร ดังนั้น แม่เลยชื่นชมในความตั้งใจ ความพยายาม ความก้าวหน้าของลูกมากกว่า

ถ้าเราบอกว่า "เก่งจังลูก" ลูกก็อาจจะรู้แค่ว่าเค้าเก่งแล้ว แต่ถ้าบอกว่า "หนูตั้งใจดีมาก" เค้าก็จะรู้ว่าผลที่ได้นี้มาจากเหตุคือความตั้งใจ ลูกได้รู้แล้วว่าอยากให้ผลออกมาดีก็ต้องสร้างเหตุให้คู่ควร

เวลานำทางทำอะไรซักอย่าง เช่น วาดรูป เขียนหนังสือ ปั้นแป้งโดว์ หั่นผัก ฯลฯ ถ้าคนอื่นก็จะชมว่า "เก่งมาก" "ทำสวยมาก" จนนำทางเริ่มมีถามเองบ้างแล้วว่า "ลูกเก่งมั้ย" (ก่อนจะมาอยู่กระบี่นี่ไม่เคยถามเองแบบนี้เลยนะ หรือตอนนั้นยังเด็กเลยไม่ถาม? แต่คิดว่าเพราะแม่ไม่ได้ชมลูกว่าเก่งมากกว่า) แต่สำหรับแม่ไม่ว่าผลงานจะออกมายังไง แม่จะเฝ้ามองดูลูกตอนที่ลงมือทำอยู่มากกว่า และพูดตามสิ่งที่เป็นจริงในการทำงานนั้นๆ ของเค้า

เมื่อนำทางพยายามทำสิ่งใหม่หรือสิ่งที่ยาก "ลูกพยายามได้ดีมาก"
เมื่อเค้าตั้งอกตั้งใจ ตั้งหน้าตั้งตาทำอย่างจริงจัง "ลูกตั้งใจมากเลย"
เมื่อเค้านั่งเงียบ มีสมาธิจดจ่อเป็นอย่างดี "หนูมีสมาธิดีจัง"
เมื่อเค้าทำได้ดีกว่าครั้งก่อน "พัฒนาขึ้นอีกแล้วนี่ เพราะลูกฝึกทำบ่อยๆ แน่เลย"

และถ้านำทางเอ่ยปากถามถึงผลงานว่า สวยมั้ย ลูกเก่งมั้ย แม่ก็จะตอบว่า "แม่ภูมิใจที่ลูกพยายาม/ตั้งใจ/มีสมาธิ ถึงออกมาเป็นแบบนี้ " และบางทีก็ตบท้ายอีกหน่อยว่า "ถ้าหนูพยายามไปเรื่อยๆ ต้องดีขึ้นๆ อีกแน่นอน" เค้าจะได้รู้ว่าเค้ายังทำได้ดีกว่านี้อีก สามารถพัฒนาฝีมือได้อีก ไม่ใช่เก่งแล้วก็จบกัน

ส่วนเรื่องภาพลักษณ์ภายนอกแม่ไม่ค่อยพูดนัก ก็อาจจะมีบ้างที่ชมว่า (ชุด,กิ๊บ)น่ารัก, (ชุด)เหมาะดีลูก, (ชุด)เข้ากันดี อะไรแบบนี้ แต่ไม่วิพากษ์วิจารณ์ (ทั้งทางดีทางลบ) รูปร่างหน้าตาลูกต่อหน้าลูก (แม้จะน่ารักมากกกกกกกกขนาดไหนในสายตาแม่ก็ตาม ;p) เพราะไม่อยากให้สนใจภายนอกนัก ไม่ต้องสนใจหรอกว่าหนูสวยมั้ย น่ารักมั้ย หน้าตาดีมั้ย มันไม่สำคัญไปกว่าจิตใจ การกระทำ และความพยายามของหนู ไม่อยากให้ติดกับเรื่องพวกนี้ ติดกับการทำตัวให้สวยเพื่อให้คนชม แต่นั่นแหละ ก็ได้รับมาจากคนอื่นอยู่ดี พอโตมานี่เริ่มมีถามเอง(อีกแล้ว) ว่า "ใส่นี่สวยมั้ย" "นั่นนี่สวยมั้ย" อะไรอย่างนี้ แม่ก็ตอบว่า "ลูกน่ารัก เพราะลูกทำตัวดี เป็นคนดี ลูกเลยเป็นคนน่ารัก จะใส่หรือไม่ใส่(สิ่งนี้)ก็น่ารัก" (แต่ก็มีบ้างแหละ รีบๆ ทำอะไรอยู่ก็ตอบไปไม่คิด สวยค่ะ แล้วเรียกสติกลับมาต่อท้ายทีหลังว่า สวยเพราะ...)

ก็ไม่รู้ว่าเป็นแม่ที่เรื่องเยอะไปไหม แม่แค่อยากให้รู้ว่า การลงมือทำและประสบการณ์ที่ได้ของลูก สำคัญกว่าผลงานที่ออกมา อุปนิสัยและความประพฤติของลูก สำคัญกว่าหน้าตาที่น่าเอ็นดูของหนู ;)